Je opent FIFA Ultimate Team. Je hebt 5 euro uitgegeven aan een pack. Je krijgt drie spelers die je niet wil, en één zeldzame die je eigenlijk wel had gehoopt. Je voelt een kick. Dan denk je: nog eentje?
Dat “nog eentje” is precies wat een loot box is, en precies wat in België verboden is sinds 2018.
Wat is een loot box?
Een loot box is een virtueel pakket in een game dat je koopt met echt geld of in-game valuta. Wat je erin krijgt, is willekeurig. Soms waardevolle spullen, soms ruis. Het mechanisme lijkt sterk op een gokautomaat: kleine investering, onzekere uitkomst, soms grote beloning.
Voorbeelden die je misschien kent:
- FIFA Ultimate Team (EA Sports): pakketjes met willekeurige spelers
- Roblox: mystery boxes met willekeurige items
- Overwatch (Blizzard): cosmetische pakketten
- Fortnite: llama’s en willekeurige beloningen
Waarom dit reclame is
Loot boxes worden gepromoot als een manier om “sneller” vooruit te gaan, of “betere kans” te hebben dan andere spelers. De game toont spelers die grote overwinningen hebben behaald via loot boxes. Dat zijn sociale bewijskracht en schaarste: twee reclame-technieken die ook in gewone reclame zitten.
De Belgische Kansspelcommissie bekeek dit in 2018 en oordeelde: loot boxes zijn gokken (Kansspelcommissie, 2018). Gokken voor minderjarigen is verboden. EA moest FIFA-packs aanpassen voor de Belgische markt. Academisch onderzoek bevestigt het verband met probleemgokken (Zendle & Cairns, 2018).
Waarom gaat het toch door?
Veel games hebben loot boxes herbenoemd tot “battle passes”, “gacha systems” of “mystery crates”. De grens met gokken wordt onduidelijker. Roblox in het bijzonder staat centraal in de Belgische discussie: ouders melden kinderen die honderden euro’s spenderen zonder dat iemand het wist.
Wat kan je doen?
- Zet in-app-aankopen uit op je telefoon (Instellingen, Schermtijd, Beperkingen)
- Gebruik een prepaid-kaart zodat er een limiet op staat
- Als je een loot box opent, sluit de app voordat je een tweede koopt
- Vraag jezelf: had ik dit willekeurige pakket nodig, of wilde ik gewoon de dopamine-rush van openen?
Lees meer over psychologische trucs op onze pagina Targeting.